lipu "toki Posuka" la tenpo tu la ante li ni

Jump to navigation Jump to search
4,632 bytes added en  2023-01-26
l
ilo li ante e nimi pi nasin lipu tan "ijo:" tawa "sitelen:"
No edit summary
l (ilo li ante e nimi pi nasin lipu tan "ijo:" tawa "sitelen:")
(15 intermediate revisions by 9 users not shown)
linja nanpa 1: linja nanpa 1:
'''toki Posuka''' li toki pona. toki Posuka la nimi ona li ''polski''.
{{poki sona toki|nimi toki=toki Posuka|nimi mama=polski|kalama=/ˈpɔlskʲi/|ma=[[ma Posuka]]<br>
[[ma Lijatuwa]]<br>
[[ma Pelalusi]]<br>
[[ma Ukawina]]
|kulupu toki=Palata Elopa
|toki pi tenpo pini=toki Posuka pi tenpo pini
*toki Inli pi tenpo insa
|nasin sitelen=[[sitelen Lasina]]
|ISO 639-1=pl
|ISO 639-2=pol
|ISO 639-3=pol
|Glottolog=poli1260
|Linguasphere=52-AAA-cc
|sitelen ma=
|toki anpa pi sitelen ma=
|kulupu toki ante=* [[kulupu toki Palito-Lowan|Palito-Lowan]]
** [[kulupu toki Lowan|Lowan]]
*** [[kulupu toki Lowan pi pini suno|Lowan pi pini suno]]
**** [[kulupu toki Leke|Leke]]
***** '''Posuka'''}}
{{nimi ijo|'''toki Posuka'''|polski|toki Posuka||ipa=}} kama tan [[ma Posuka]].


jan mute li toki e ona lon [[ma Posuka]].
== tan pi toki Posuka ==
[[sitelen:Book of Henryków.PNG|alt=sitelen li sitelen e lipu pi ma tomo Kenliku. nimi pi toki Posuka li loje.|thumb|350x350px|''lipu pi ma tomo Kenliku'' (toki Posuka la ''Księga Henrykowska'') li jo e linja nimi nanpa wan pi toki Posuka. sitelen ni la, ona li loje. open la, toki Lasina li toki e ni: "Hoc est in polonico" ("ni li lon toki Posuka").]]
toki Posuka li tan [[kulupu toki Lowan]]. ma Posuka li kama lon tenpo 966. ni la, nasin ale pi toki Posuka li wan. ma Posuka li kama jo e nasin pi jan sewi. kama la, jan li ken sitelen e toki Posuka. nimi ''polski'' ("toki Posuki") li tan nimi ''Polanie.'' nimi ''Polanie'' li nimi jan. ma ona la, ni li ma Posuka lon tenpo ni. nimi Polanie li kama tan nimi ''pole'' ("ma (pali)" anu "ma pi kasi laso lili").


toki Posuka li jo e kalama mute li jo e kalama mute ''s'':
linja nimi nanpa wan li lon ''lipu pi ma tomo Kenliku''. ma tomo Kenliku li lon ma Posuka. linja ni li sitelen kepeken nasin pi toki Lasina. ona li ni: ''Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai''. taso, nasin sitelen pi tenpo ni li ante. kepeken nasin sitelen pi tenpo ni la, linja nimi li ni a: ''Daj, uć ja pobrusza, a ti pocziwaj''. kon pi linja nimi ni li "a, mi o ko e pan. sina o pona, (o pali e ala)".


(lon sitelen nimi Posuka):
== kalama ==
z s dz c ż sz dż cz ź ś dź ć
[[sitelen:Polish vowel chart Wierzchowska.svg|thumb|222x222px|kalama toki pi toki Posuka.]]
[[sitelen:Polish vowel chart (with allophones).svg|thumb|222x222px|nasin ale toki pi kalama toki.]]


(lon sitelen nimi [[SAMPA]]):
=== kalama open ===
z s dz ts Z S dZ tS z' s' dz' ts'
toki Posuki li jo e kalama open luka wan. toki Posuki en toki Lowan ante tan ni: toki Posuki li jo e kalama open tu pi nena sinpin (/ɛ̃/, /ɔ̃/).


li jo e kalama tu pi nena kon:
ni a li ante: toki Posuka li jo e tenpo kalama wan. ante la, [[toki Seki]] en [[toki Lowenki]] li jo e tenpo tu.
(Posuka) ę ą
([[SAMPA]]e~ o~


[[category:toki]]
ni li kalama open ale:
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!sinpin
!insa
!monsi
|-
!sewi
|i
| rowspan="2" |ɘ
|u
|-
!insa
|-
!anpa
| colspan="3" |a
|}
jan wan la <y> li /ɘ/ lon toki Posuki. taso, jan ante mute la, ni li /ɨ/. nasin tu sitelen li pona.


{{toki ante|
=== kalama pini ===
[[wikipedia:de:Polnische Sprache|de]] -
{| class="wikitable"
[[wikipedia:en:Polish language|en]] -
! colspan="2" rowspan="2" |
[[wikipedia:eo:Pola lingvo|eo]] -
! rowspan="2" |sinpin
[[wikipedia:es:Idioma polaco|es]] -
! rowspan="2" |kiwen uta anu
[[wikipedia:fr:Polonais|fr]] -
nena uta
[[wikipedia:it:Lingua polacca|it]] -
! rowspan="2" |palisa sike
[[wikipedia:nl:Pools|nl]] -
! rowspan="2" |sewi kiwen
[[wikipedia:pl:Język polski|pl]] -
! colspan="2" |sewi ko
[[wikipedia:ro:Limba poloneză|ro]]
|-
}}
!kiwen
!telo
|-
! colspan="2" |nena sinpin
|m
|n
|
|
|
|-
! rowspan="2" |pini ale
!kalama ala
|p
|t
|
|
|k
|kʲ
|-
!kalama
|b
|d
|
|
|ɡʲ
|-
! rowspan="2" |pini pana wawa
!kalama ala
|
|t͡s
|t͡ʂ
|t͡ɕ
|
|
|-
!kalama
|
|d͡z
|d͡ʐ
|d͡ʑ
|
|
|-
! rowspan="2" |kon tawa
!kalama ala
|f
|s
|x
|xʲ
|-
!kalama
|v
|z
|
|
|-
! colspan="2" |pini lili
|
|r
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |nena lon poka
|
|l
|
|j
|w
|
|}
 
== sitelen ==
{| class="wikitable"
|+
!
! colspan="2" |
|-
!p
| colspan="2" |p
|-
!t
| colspan="2" |t
|-
!k
| colspan="2" |k
|-
!kʲ
| colspan="2" |ki
|-
!b
| colspan="2" |b
|-
!d
| colspan="2" |d
|-
!g
| colspan="2" |g
|-
!g<sup>j</sup>
| colspan="2" |gi
|-
!ts
| colspan="2" |c
|-
!dz
| colspan="2" |dz
|-
!tʂ
| colspan="2" |cz
|-
!dʐ
| colspan="2" |dż
|-
!tɕ
|ci
|-
!dʑ
|dzi
|dź
|-
!f
| colspan="2" |f
|-
!s
| colspan="2" |s
|-
| colspan="2" |sz
|-
|si
|-
!x
|h
|ch
|-
!x<sup>j</sup>
|hi
|chi
|-
!v
|w
|v
|-
!z
| colspan="2" |z
|-
|rz
|-
|zi
|-
!m
| colspan="2" |m
|-
!n
| colspan="2" |n
|-
|ni
|-
!w
| colspan="2" |ł
|-
!l
|l
|-
!r
| colspan="2" |r
|-
!j
| colspan="2" |j
|-
!a
| colspan="2" |a
|-
|e
|-
|o
|-
| colspan="2" |y
|-
!i
| colspan="2" |i
|-
!u
|u
|}
 
==nimi pi toki Posuka tan toki pona==
* noka    (''noga'')
* oko    (''oko'')
* ona meli    (''ona)''
* ona mije    (''on)''
* linja  (''linia'')
* mi      (''my'')
* palisa  (''palec'')
* poka    (''bok'')
* sijelo  (''ciało'')
* tomo    (''dom'')
* uta    (''usta'')
* mama    (''mama'')
 
==toki pi toki Posuka==
*'''toki!''': ''Dzień dobry'' anu ''Hej'' anu ''Cześć''
*'''mi tawa''' en '''tawa pona''': ''Do widzenia'' anu ''Na razie'' anu ''Cześć''
*'''mi wile e ___''': ''Chcę ___'' anu ''Potrzebuję ___''
**'''mi wile lape''': ''Jestem śpiący'' anu ''Jestem zmęczony'' anu ''Chce mi się spać''
**'''mi wile moku''': ''Jestem głodny''
***'''mi wile moku e telo''': ''Jestem spragniony''
***'''mi wile moku e ___''': ''Chciałbym zjeść ___'' anu ''Zjadłbym ___''
*'''mute seme?''': ''Ile?''
*'''mi pakala''': ''Do licha!'' anu ''Do diabła!''
*'''mi sona ala''': ''Nie wiem'' anu ''Nie rozumiem''
*'''tomo telo li lon seme?''': ''Gdzie jest łazienka?''
*'''sina sona ala sona e toki pona?''': ''Mówisz w toki ponie?'' anu ''Znasz toki ponę?''
 
 
sina ken lukin e lipu sona Wikipesija lon toki Posuka lon [http://pl.wikipedia.org/ http://pl.wikipedia.org/]  
 
[[kulupu:toki|Posuka]]
2,708

edits

lipu pi ilo tawa